Pytania i odpowiedzi

Jakie korzyści przynosi świadectwo energetyczne?

Nabywcy oraz najemcy mogą się dowiedzieć ze świadectwa energetycznego, jak wysokie są orientacyjne koszty ogrzewania budynku i przygotowania ciepłej wody użytkowej (c.w.u.) oraz o kosztach eksploatacyjnych wentylacji i klimatyzacji. Zawarte w świadectwie informacje dotyczą również izolacyjności przegród zewnętrznych oraz sprawności technicznej urządzeń grzewczych.

Właściciele nieruchomości uzyskują ze świadectwa informacje na temat rzeczywistego stanu energetycznego swojego budynku oraz otrzymują zalecenia dotyczące przedsięwzięć, zmierzających do obniżenia zużycia energii. W intencji prawodawców, świadectwo charakterystyki energetycznej budynku ma być bardzo przydatnym instrumentem w wycenie nieruchomości, zarówno na rynku pierwotnym jak i wtórnym.

Jakie informacje zawiera świadectwo energetyczne?

Czterostronicowy dokument daje czytelnikowi wiedzę na temat zużycia energii, przypadającej na jeden metr kwadratowy powierzchni mieszkalnej w przeciągu roku, wyrażonej w kilowatogodzinach (kWh). Wystawiany jest dla budynku, lokalu mieszkalnego lub części budynku, stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową.

Na stronie pierwszej świadectwa charakterystyki energetycznej określany jest tzw. wskaźnik zintegrowanej charakterystyki energetycznej budynku. Wskaźnik ten uzyskuje się w wyniku obliczeń na podstawie metodologii przyjętej w Rozporządzeniu Ministerstwa Infrastruktury z dn. 6 listopada 2008 oraz w stosunku do zużycia energii dla budynku referencyjnego (czyli takiego, który odpowiada Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).

Początkowo wskaźnik ten wyrażony miał być literą w przedziale alfabetycznym A do G (analogicznie do charakterystyki energetycznej urządzeń AGD), przy czym litera A podobnie jak kolor zielony to najkorzystniejsza klasa energetyczna, zaś litera G lub kolor czerwony – to klasa  najmniej korzystna. Ostateczne w Rozporządzeniu Ministerstwa Infrastruktury, dotyczącym metodyki sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej, ustalono inne zasady i posłużono się wskaźnikiem EP (dla zapotrzebowania na tzw. nieodnawialną energię pierwotną), ilustrowanym na płynnej, barwnej skali, wyrażonej w kWh /(m2rok).

Na tej samej stronie, obok graficznej prezentacji charakterystyki energetycznej, zawarte są inne ważne dane dotyczące nieruchomości jak: lokalizacja, adres, fotografia budynku, data sporządzenia certyfikatu, a ponadto podpis i dane rejestrowe audytora energetycznego – certyfikatora.

Strona druga świadectwa charakterystyki energetycznej to szczegółowe dane wykorzystane przez certyfikatora do sporządzenia świadectwa. Ponadto w tej części podaje się informację o zastosowanych mediach, źródłach ciepła i ich udziale w bilansie cieplnym budynku.

Informacje zawarte na trzeciej stronie świadectwa przewidziane są do przekazania nabywcy lub użytkownikowi nieruchomości wytycznych, mających na celu podjęcie działań w kierunku redukcji zużycia energii, czy to przez zmiany natury eksploatacyjnej, czy też poprzez podjęcie przedsięwzięć termomodernizacyjnych.

Ostatnia – czwarta strona dokumentu – to objaśnienia pojęć zawartych w świadectwie charakterystyki energetycznej oraz informacje dodatkowe jak np. podstawy prawne dla jego sporządzania.

Poszukujący nieruchomości na rynku wtórnym otrzymują informację o stanie energetycznym budynku. Oprócz tego uzyskują możliwość porównania właściwości energetycznych wszystkich branych pod uwagę  budynków, a przez to okazję do świadomego wyboru. Sprzedający z kolei, dzięki poczynionym działaniom termodernizacyjnym, poprawiającym charakterystykę energetyczną nieruchomości, mogą ubiegać się o odpowiednio wyższą cenę.

Uwaga: jeśli nie planuje się sprzedaży bądź wynajmu budynku lub mieszkania, nie ma – jak dotąd – obowiązku sporządzenia certyfikatu energetycznego.

Jak oblicza się zapotrzebowanie na energię?

W celu obliczenia wskaźnika charakterystyki energetycznej budynku należy ustalić dane dotyczące izolacji cieplnej przegród zewnętrznych oraz zastosowanego systemu grzewczego. Ponadto uwzględnia się nie tylko ubytki energii spowodowane niedostateczną termoizolacją budynku, ale też zyski solarne. Program komputerowy wykorzystany do celów obliczeniowych opiera się na przepisach dotyczących metodologii sporządzania charakterystyki energetycznej przyjętych przez Ministerstwo Infrastruktury.

W celu obliczenia wskaźnika EP (zapotrzebowanie na nieodnawialną energię pierwotną) uwzględnia się między innymi zarówno stan obecny budynku w odniesienu do standardu termoizolacyjnego, jak i jakość systemu grzewczego oraz wielkość i rozmieszczenie okien w stosunku do stron świata.

Podstawą obliczeniową wskaźnika charakterystyki energetycznej budynku lub lokalu mieszkalnego jest złożona metodologia przyjęta przez Ministerstwo Infrastruktury w dn. 06.11.2008, będąca pochodną wdrożeniową dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

Dla jakich nieruchomości obowiązuje certyfikacja?

Obowiązek certyfikacji dotyczy:

  • wszystkich budynków mieszkalnych, takich jak domy jedno- i wielorodzinne oraz pojedyncze mieszkania w blokach mieszkalnych,
  • budynków użyteczności publicznej, takich jak szkoły, biura, urzędy,
  • budynki przemysłowe.

W przypadku budynków o powierzchni użytkowej przekraczającej 1000 m2, które zajmowane są przez organy administracji publicznej, lub w których świadczone są usługi znacznej liczbie osób, jak dworce, lotniska, muzea, hale wystawiennicze, zarządca lub właściciel takiego budynku będzie miał obowiązek wywieszenia świadectwa charakterystyki energetycznej w widocznym miejscu, np. u wejścia do budynku.

Całkowicie z obowiązku posiadania świadectwa charakterystyki energetycznej zwolnione są następujące typy budynków:

  • podlegające ochronie zabytków, użytkowane jako miejsca kultu i do działalności religijnej,
  • przeznaczone do użytkowania nie dłużej niż 2 lata,
  • niemieszkalne służące gospodarce rolnej,
  • przemysłowe i gospodarcze o niskim zapotrzebowaniu na energię
  • mieszkalne, przeznaczone do okresowego użytkowania nie dłużej niż 4 miesiące w roku,
  • wolno o powierzchni użytkowej poniżej 50 m2.

Kto sporządza świadectwa energetyczne?

Od 1 stycznia 2009 r. świadectwa energetyczne mogą wydawać osoby posiadające pełne zdolności do czynności prawnych oraz spełniają następujące kryteria:

  • Ukończyły co najmniej studia magisterskie, w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym lub studia inżynierskie na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewnych
  • Nie były karane za przestępstwa przeciwko mieniu, dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszowanie pieniędzy, papierów wartościowych, znaków urzędowych lub za przestępstwa skarbowe.
  • Posiadają uprawnienia budowlane do projektowania w specjalności architektonicznej, konstrukcyjno-budowlanej lub instalacyjnej albo odbyły szkolenie i złożyły z wynikiem pozytywnym egzamin przed ministrem właściwym do spraw budownictwa.

Za równorzędne z odbyciem kursu i zdaniem egzaminu uznaje się ukończenie studiów podyplomowych w zakresie audytu energetycznego na potrzeby termomodernizacji oraz oceny energetycznej, co najmniej rocznych, organizowanych na kierunkach: architektura, budownictwo, inżynieria środowiska, energetyka lub pokrewne. Program tych studiów podyplomowych powinien być zaopiniowany przez ministra właściwego do spraw budownictwa i zatwierdzony przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego.

Świadectwo energetyczne jest dokumentem przygotowywanym przez specjalistę – niezależnego eksperta, ważnym 10 lat. Kto może sporządzać świadectwa energetyczne? Ustawa posługuje się określeniem osoby sporządzającej świadectwo energetyczne, a nie audytora jak to było przyjmowane we wcześniejszych projektach ustawy. Świadectwa energetycznego dla konkretnego budynku nie może przygotowywać zarządzający tym budynkiem, a także jego właściciel.

Czy można polegać na danych zawartych w świadectwie energetycznym?

Wprawdzie wszystkie dane ze świadectwa charakterystyki energetycznej wynikać powinny z dokładnie sprecyzowanej oraz przyjętej przez Ministerstwo Infrastruktury w dniu 06.11.2008 r. metodologii obliczeniowej, jednak przykłady wzięte z innych krajów unijnych, w których dyrektywa weszła już w życie dowodzą, iż w zależności od kwalifikacji audytorów energetycznych – certyfikatorów, wyniki badań mogą się wzajemnie od siebie różnić.

Zgodnie z projektem ustawy Prawo Budowlane i w trosce o rzetelność i obiektywność danych wynikających ze sporządzonego certyfikatu, przewidziany jest tzw. „rejestr negatywny”, a więc wykaz tych osób uprawnionych do sporządzania świadectw, które nie dopełniły swych obowiązków oraz naruszyły zakazy o których mowa w art. 52 ust. 2 i 4. Na wniosek odpowiedniej komisji zaistnieć może dla ministra podstawa do wydania decyzji o utracie uprawnień do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej osoby, wobec której w toku postępowania wyjaśniającego ustalono niedopełnienia obowiązków i naruszenie zakazów.

Regulacje prawne wprowadzające ocenę energetyczną budynków:

  • Ustawa z dnia 19 września 2007 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 191, poz. 1373) Tekst ujednolicony ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414 ze zm.) [Sejm]
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2008 r. w sprawie przeprowadzania szkolenia oraz egzaminu dla osób ubiegających się o uprawnienie do sporządzania świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, lokalu mieszkalnego oraz części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową (Dz. U. z 2008 r. Nr 17, poz. 104) [Sejm]
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 201, poz. 1240) [Sejm]
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2008 r. Nr 201, poz. 1239) [Sejm]
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego [MI]
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2008 r. Nr 201, poz. 1238) [MI]
  • Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2008 r. w sprawie zmiany rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [MI]
  • ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 56, poz. 461) [MI]
  • Dyrektywa 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków [Euro-lex]